آشنایی با آیین نامه قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان های فاقد سند رسمی در سایت ژئودیتا
آیین نامه اجرایی قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان های فاقد سند رسمی که در تاریخ بیست و پنج چهار هزار و سیصد و نود و یک به تصویب رئیس قوه قضاییه رسید. افرادی که به درستی با آیین نامه قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان های فاقد سند رسمی آشنایی ندارند، برای انجام امور در این حوزه باید از افراد متخصص و باتجربه همانند کارشناسان مجموعه ژئودیتا کمک بگیرند.
لطفاً جهت مطالعه و بهره مندی از محتوای پیش رو، با ما همراه باشید.

ماده یک
در این آیین نامه عبارات و اصطلاحات زیر در معانی مشروحه زیر به کار می رود.
یک: قانون
قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان های فاقد سند رسمی مصوب بیست ۱۳۹۰/۰۹/۲۰ مجلس شورای اسلامی.
دو: آیین نامه
آیین نامه اجرایی قانون مذکور
سه: هیئت
هیئت یا هیئت های حل اختلاف موضوع ماده یک قانون
چهار: کارشناس
نماینده و نقشه بردار و کارشناس ثبتی که به موجب ابلاغ مدیرکل ثبت استان به عنوان کارشناس تعیین می گردد.
پنج: دبیر هیئت
کارمندی که به موجب ابلاغ مدیر کل ثبت استان به عنوان دبیر هیئت تعین می گردد.
شش: واحد ثبتی
اداره ثبت اسناد و املاک شهرستان
هفت: دستگاه صاحب زمین
موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی که مالک یا متولی ملک می باشند.
هشت: ملک جاری
ملکی که اظهارنامه ثبتی برای آن تنظیم گردیده اما تاکنون در دفتر املاک ثبت نشده است.
نه: بانک اطلاعات
بانک حاوی اطلاعات املاک در زمینه اقدامات انجام شده توسط هیات و دبیرخانه موضوع این قانون.
ده: هیئت نظارت
هیئت موضوع ماده شش قانون ثبت اصلاح ثبت اسناد و املاک مصوبه ۱۳۵۱
ماده دو
مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان موظف است ضمن ایجاد دبیرخانه و تعیین دبیر و نیروی انسانی و ملزومات مورد نیاز دبیرخانه مقدمات پذیرش تقاضاها و تشکیل جلسات هیئت را فراهم نماید دبیر هیئت توسط مدیر کل ثبت استان از بین کارکنان رسمی و متعهد و متخصص به امور ثبتی و رایانه انتخاب می گردد.
ماده سه
در هر واحد ثبتی یک دبیرخانه تشکیل می شود به تعداد مورد نیاز نیروی انسانی در اختیار خواهد داشت مسئولیت دبیرخانه به عهده دبیر هیئت می باشد جلسات هیئت رسیدگی مطابق مقررات در دبیرخانه تشکیل و در صورت تراکم کار و ضرورت تشکیل دو یا چند هیئت دبیرخانه باید متناسب با انجام امور هیئت های مذکور مهیا گردد. مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان مکلف است پیگیری و هماهنگی لازم جهت معرفی اعضای هیئت ها را با رئیس کل دادگستری استان مدیرکل راه و شهرسازی و جهاد و کشاورزی به عمل آورد.
ماده چهار
متقاضی صدور سند مالکیت در اجرای مقررات قانون و آیین نامه از طریق مراجعه به درگاه الکترونیکی سازمان ثبت اسناد و املاک و تکمیل فرم تقاضانامه الکترونیکی و اسکن مدارک و مستند مورد نیاز تصویر مصدق مدارک و فایل نقشه را از طریق پست به دبیرخانه هیئت ارسال می نماید .
تبصره یک متقاضی در صورت تمایل می تواند جهت تکمیل فرم تقاضای نامه الکترونیکی و ارائه مدارک مورد نیاز به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه کند دفاتر مکلفند به نمایندگی از طرف متقاضی مطابق ضوابط آیین نامه پس از تکمیل فرم الکترونیکی تقاضا نسبت به ارسال مدارک مورد نیاز به هیئت ها اقدام نمایند.
تبصره دو متقاضی مکلف است در صورت تغییر محل سکونت یا شماره تلفن یا آدرس الکترونیکی مراتب را به واحد ثبتی به واحد ثبتی مربوط اعلام کند.
ماده پنج
دبیرخانه درخواست های واصل شده را به ترتیب تاریخ وصول بررسی و پس از ممیزی آن و مطابقت مدارک اسکن شده با تصاویر مصدق آن و اخذ گواهی تثبیت موقعیت نقشه ملک در سوابق کاداس و احراز موضوع مبادرت به ثبت تقاضا نموده و به طریق الکترونیکی شماره پیگیری را به متقاضی اعلام می کند در صورتی که تصویر مصدق مدارک مالکیت از ظرف بیست روز به دبیرخانه واصل نگردد دبیرخانه مراتب را به نحو الکترونیکی به متقاضی اخطار و چنانچه ظرف مدت بیست به دبیرخانه تسلیم نشود فایل مذکور بایگانی و به مدت سه ماه نگهداری و پس از آن در صورت عدم مراجعه حضوری متقاضی حذف خواهد شد چنانچه مدارک مستقل ارسالی ناقص بوده یا با محتوای فایل الکترونیکی ارسالی مغایرت داشته باشد دبیرخانه مراتب نقص یا مغایرت را به نحو الکترونیکی در دو نوبت به فاصله بیست روز به متقاضی اعلام می نماید متقاضی مکلف است ظرف مدت سی روز نسبت به رفع نقص اقدام کند و الا تقاضای وی با نظر هیات رد می گردد.
تبصره یک در خصوص درخواست هایی که از طریق دفترخانه ارسال می شود در صورت عدم وصول مدارک به دبیرخانه هیئت ضمن ارسال اخطاریه به متقاضی مراتب به دفترخانه نیز اخطار خواهد شد.
ماده شش
دبیرخانه مکلف است کلیه مراحل ثبت تقاضاها و ممیزی مدارک را در سیستم ثبت و پس از تکمیل و تعیین نوبت مراتب را به متقاضی اعلام و پس از استعلام وضعیت ثبتی ملک و دریافت پاسخ پرونده ها دریافت پاسخ پرونده ها را به ترتیب نوبت جهت رسیدگی به هیات ارسال نماید ولی هیچ سوابق ثبت شده قابل تغییر نمی باشد و باید تحت شبکه در اطلاعات واحد تحت شبکه در بانک اطلاعات واحد ثبتی و بانک های دیگر که از طریق مرکز توسعه فناوری اطلاعات سازمان ثبت اسناد و املاک کشور پیش بینی خواهد شد نگهداری شود.
تبصره یک چنانچه مالک رسمی ملک مورد تقاضا نهاد عمومی غیر دولتی باشد و شخص به صورت عادی من خریداری و متقاضی ثبت باشد لازم است دبیر هیئت ابتدا نظر دستگاه مربوطه را اخذ و سپس در هیئت مطرح نماید در مواردی که نهاد عمومی غیردولتی صرفا به انتقال اعیانی ملک موافقت نماید هیئت با حفظ حقوق مالک نسبت به عرصه رای به انتقال اعیانی به متقاضی خواهد داد.
تبصره دو در رابطه با درخواست مرتبط به نسق زراعی دبیر هیئت مکلف است پس از دریافت مستندات مربوط به میزان نسخ اولیه مراتب را به هیئت ارائه نماید.
تبصره سه و هرگاه مورد تقاضا زمین مزروعی یا باغ باشد و یا پلاک های ذی ربط سابقه ملی اگر ملی یا مواد داشته باشد دبیر هیئت موظف است از مورد پس از جلب نظر ادارات جهاد و کشاورزی یا راه و شهرسازی پرونده را به هیات ارسال نمایند.
ماده هفت
نسبت به اشخاصی که قبلا در اجرای مقررات ماده سی چهل و هفت اصلاحیه قانون ثبت اسناد و املاک در موعد مقرر پرونده تشکیل داده اند ولی تاکنون پرونده آن ها منتهی به صدور رای یا قرار بایگانی نگردیده دبیرخانه مکلف است مطابق ضوابط مقرر در ماده پنج آیین نامه با ارسال اخطاریه رفع نقص به متقاضیان اقدام مقتضی را معمول نماید.
ماده هشت
هیئت در ساعات غیر اداری در محل دبیرخانه تشکیل و با حضور همه اعضا رسمیت می یابد و پس از بررسی مدارک و دلایل ارائه شده مبادرت به صدور رای می نماید و صورت نقص پرونده و ضرورت تحقیقات تحقیقات بیشتر و جلب نظر کارشناس هیئت قراره ارجاع به کارشناس منتخب را صادر می نماید در صورتی که هیئت تشخیص دهد درخواست متقاضی خارج از شمول مقررات قانون بوده یا ملک مورد تقاضای ثبت از اراضی دولتی ملی مواد منابع طبیعی و یا عمومی باشد رای به رد درخواست متقاضی صادر می کنند.
تبصره در صورتی که صدور سند مالکیت به نحو مفروض ممکن نباشد هیئت می تواند با درخواست متقاضی پس از تعیین مخذ شش دانگ با رعایت سایر مقررات رای به صدور سند مالکیت مشایی صادر نماید.
ماده نه
در مواردی که هیئت حضور متقاضی صاحبان عرصه را یا سایر اشخاص را برای ادای توضیح لازم بداند دبیر هیئت موظف است ترجیحا از طریق پیامک آدرس الکترونیکی و یا در صورت عدم امکان با ارسال اخطار کتبی از آنان دعوت نماید چنانچه دعوت شدگان در موعد مقرر حاضر نشوند هیئت برای نوبت دوم از آنان دعوت نموده و در صورت عدم مراجعه و اطمینان از اطلاع مخاطب در این خصوص تصمیم مقتضی اتخاذ خواهد نمود.

ماده ده
در ماده ده از آیین نامه قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان های فاقد سند رسمی کارشناس موظف است نسبت به امور ارجاعی ظرف مدت بیست روز پس از دریافت قرار کارشناسی با حضور متقاضی به محل مراجعه و نقشه ارائه شده را با تصرفات فعلی و مدارک خرید تطبیق دهد و در صورتی که تصرف مالکانه و بلامعارض متقاضی یا متقاضیان احراز شود تصرفات وی با میزان خریداری یا سهم مشایی منطبق باشد صورتجلسه احراز تصرف حاویه خلاصه وضعی ثبتی ملک آخرین مالک رسمی نحوه خرید متقاضی از مالک و حدود آن مساحت عرصه قدمت اعیان نوع ملک, حقوق ارتفاقی ,شماره فرعی, و اصلی بخش نحوه تصرفات ارزش عرصه و اعیان نوع حد فاصل و پلاک مجاورید را با ذکر سلسله ایادی تنظیم و به امضای چهار نفر از مجاورید یا معتمدین محلی و نیز متقاضی رسانیده و به همراه نقشه ترسیمی به دبیر هیئت تسلیم نماید.
تبصره در صورت اعتراض متقاضی به گزارش کارشناس منتخب هیئت می تواند کارشناس دیگری را جهت تجدید کارشناسی تعیین نماید.
ماده یازده
نسبت به املاکی که تشخیص حدود واقعی آن امکان پذیر نمی باشد کارشناس هیات کارشناسی موظف است با رعایت ماده چهار قانون مساحت کل پلاک را پس از کسر گذرهای احداثی مشخص و تناسب تصرفات متقاضی نسبت به سهم مشایی وی را به هیئت گزارش نماید.
تبصره در صورتی که ملک دارای تعارض در سوابق ثبتی بوده و یا مشمول مقررات ماده یک قانون نباشد کارشناس مستندند گزارش لازم را در فرم جداگانه تهیه و هیئت تسلیم می نماید.
ماده دوازده
دبیر هیات مکلف است نسبت به پرونده هایی که با کار که به کارشناس ارجاع شده پس از اصول نظریه کارشناس و استعلام وضعیت ثبتی پرونده را به هیئت ارائه نماید چنانچه ملک مورد تقاضای جاری و دارای سابقه اعتراض باشد و نتیجه آن مشخص نگردیده باشد دبیر هیئت موضوع را از مرجع قضایی مربوط استعلام و در خصوص سایر محدودیت ها پس از انجام مکاتبات لازم نتیجه را به هیئت ارسال می نماید.
ماده سیزده
دبیر هیئت مکلف است کلیه آرای صادره از هیئت را در بانک اطلاعات مربوط ثبت و عندالاقتضا جهت اجرا به واحد ثبتی ارسال نماید واحد ثبتی مکلف است پس از انتشار آگهی موضوع ماده سه قانون در رابطه با املاک که قسمتی از آن درخواست ثبت نشده است با رعایت ماده سیزده قانون پس از اظهارنامه حاوی تهدید حدود آگهی نوبتی و تهدید حدود را به صورت همزمان منتشر نمایند و در آگهی ماده سه لازم است نام و نام خانوادگی متقاضی یا متقاضیان پلاک اصلی و فرعی ملک محل وقوع آن مساحت نوع و نام و نام خانواده مالک رسمی قید گردد در صورت وقوع اشتباه در موارد فوق آگهی مذکور تجدید خواهد شد.
ماده چهارده
صدور سند مالکیت منوط به تایید صحت انتشار آگهی و عدم وصول اعتراض یا تعیین تکلیف اعتراض و نیز پرداخت هزینه های متعلقه می باشد در خصوص املاک جاری پس از تایید موارد فوق و حصول اطمینان از انجام عملیات ثبتی مبادرت به صدور سند مالکیت خواهد شد.
ماده پانزده
کارشناسان منتخب باید علاوه بر دارا بودن صلاحیت های عمومی و فقدان پیشینه سو واجد یکی از شرایط زیر باشند
الف دارندگان مدرک کارشناسی و بالاتر در رشته های حقوق یا نقشه برداری با داشتن حداقل دو سال های کار و سایر و سایر رشته ها با داشتن حداقل چهار سال سابقه کار در امور تخصصی ثبت
ب دارندگان مدارک کاردانی در رشته حقوق با گرایش علوم ثبتی با داشتن حداقل پنج سال سابقه کار و سایر رشته ها با داشتن حداقل هفت سال سابقه کار در امور تخصصی
ج دارندگان مدارک دیپلم با داشتن حداقل ده سال سابقه کار در امور تخصصی ثبتی
ماده شانزده
چنانچه راه هیئت در حین انتشار دچار سهو قلم یا اشتباهه جزئی گردد و این ایراد خللی بر اساس رای وارد ننماید هیات تا قبل از ثبت ملک در دفتر املاک می تواند نسبت به تصحیح رای اقدام نماید در صورت ثبت ملک در دفتر املاک مراتب در هیات نظارت مطرح و اتخاذ تصمیم خواهد شد.
ماده هفده
اصلاحیه ۱۳۹۱/۰۷/۱۶ هزینه کارشناسی باید قبل از شروع کار توسط متقاضی به حسابی که به نام اداره کل ثبت اسناد و املاک استان نزد نمایندگی خزانه افتتاح گردیده واریز و با امضاهای مجاز معرفی شده از سوی مدیرکل ثبت قابل برداشت است میزان هزینه به شرح زیر تعیین می شود.
الف دستمزد کارشناسی ساختمان ها و تاسیسات دویست متر مربع مقطوعا ۳۰۰ هزار ریال بیش از دویست متر مربع تا ۵۰۰ مقطوعا ۴۰۰ هزار ریال بیش از پانصد متر مربع تا هزار متر مقطوعا ۵۰۰ هزار ریال مازاد بر هزار متر به ازای هر متر ۴۰۰ ریال حداکثر 9 میلیون ریال دستمزد کارشناسی اراضی کشاورزی و نسخ های زراعی تا یک هکتار ۵۰۰ هزار ریال در مواردی که مساحت ملک بیش از یک هکتار باشد به ازای هر هکتار مازاد پونزده درصد به دستمزد اضافه می شود و حداکثر ۴ میلیون می باشد ۴ میلیون ریال تبصره در صورتی که حسب تشخیص هیات انجام کار کارشناسی به کارشناسی رسمی محول گردد هزینه کارشناسی مطابق با تعرفه کارشناسان رسمی پرداخت خواهد شد.
ماده هجده
هیات حل اختلاف پس از اصول نظر کارشناسی دستور پرداخت دستمزد را به رئیس واحد ثبتی خواهد.
ماده نوزده
در اجرای تبصره ماده هفده قانون و به منظور ایجاد زیرساخت لازم و پرداخت حق الزحمه اعضای هیئت و سایر کارکنان از متقاضیان موضوع این قانون برای هر پرونده پنج درصد بر مبنای ارزش منطقه ای اخذ و با واریز به حسابی که به نام سازمان ثبت اسناد و املاک کشور توسط خزانه افتتاح می شود و با امضاهای مجاز معرفی شده از سوی رئیس سازمان مذکور قابل برداشت است به شرح زیر هزینه می شود.
الف حق الزحمه هر یک از اعضای هیئت حل اختلاف به ازای هر رای پنجاه هزار ریال به حق الزحمه دبیر هیئت به ازای هر پرونده به مبلغ هزار ریال.
ماده بیست
از هر یک از متقاضیان در موقع ثبت نام مبلغ ۵۰۰ هزار ریال به صورت علی الحساب اخذ و به حسابی که به همین منظور افتتاح شده واریز می شود.
ماده بیست و یک
در راستای ایجاد زیرساخت لازم و ارتقا سطح کیفی و جبران کسری هزینه استان هایی که موجودی حساب آنها تکافوی پرداخت مقرر را نمی نماید و نیز تامین تجهیزات امکانات خودرو و پرداخت حق الزحمه به افرادی که به تشخیص سازمان به نحوی در اجرای اهداف موضوع قانون من منشا اثر بودن و همچنین تامین و تعقیب نیروی انسانی مورد نیاز واحدهای ثبتی و احداث توسعه و تجهیز ساختمان ها و سایر هزینه های مورد نیاز واحد ثبتی وجوه ماخوذه با اولویت پرداخت حق الزحمه هیئت ها تحت نظر رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک هزینه خواهد شد.
بیشتر بخوانید: آیین نامه قانون ثبت املاک (پارت ۳)
جمع بندی
شرکت نقشه برداری ژئودیتا در راستای کمک به شما عزیزان برای شناخت هر چه بهتر تمامی قوانین ثبت و نقشه برداری همواره همراه شماست .
